CÔNG NGHỆ SỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NGÀNH KẾ TOÁN Ở VIỆT NAM

Sự bùng nổ của công nghệ số tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực kế toán. Vai trò của kế toán cũng như cách thức hoạt động của kế toán cũng đang dần thay đổi. Với thực tiễn bùng nổ của công nghệ số nói chung và ứng dụng thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 nói riêng trong lĩnh vực kế toán thời gian qua tại các nước phát triển ở khu vực và toàn cầu, đòi hỏi lĩnh vực kế toán Việt Nam cần nhận thức được các tác động, từ đó có thể tận dụng được tối đa các cơ hội để phát triển. Bài viết trao đổi về một số tác động của công nghệ số đến lĩnh vực kế toán hiện nay, đồng thời kiến nghị một số giải pháp nhằm giúp lĩnh vực này tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức trong thời gian tới.

Sự bùng nổ của công nghệ số sẽ gây ra nhiều sự cạnh tranh quyết liệt nhưng đó cũng là cơ hội để tổ chức tài chính kế toán không ngừng phát triển dịch vụ chuyên nghiệp hơn, góp phần công khai minh bạch các thông tin, nâng cao chất lượng dịch vụ.

Với sự bùng nổ của công nghệ số, công việc của kế toán không còn thực hiện một cách thủ công như trước kia mà thay vào đó là sự tự động hóa, từ khâu nhập dữ liệu, kết nối dữ liệu, xử lý, lập báo cáo và phân tích báo cáo. Tác động của CMCN 4.0 làm thay đổi cơ bản phương thức thực hiện kế toán – kiểm toán hiện nay bằng việc áp dụng chứng từ điện tử, các phần mềm tổng hợp, xử lý dữ liệu trong môi trường tin học hóa, tiết kiệm thời gian, công sức cũng như không bị giới hạn bởi không gian, khoảng cách địa lý.

Vì vậy, người lao động trong lĩnh vực kế – toán kiểm toán buộc phải thay đổi để theo kịp sự biến đổi đó. Hơn nữa, do công nghệ số làm thay đổi quy trình kế toán, nên kéo theo những thay đổi trong việc quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu các yếu tố tác động của công nghệ số đối với lĩnh vực kế toán là rất quan trọng, góp phần giúp lĩnh vực này vượt qua các thách thức và tận dụng cơ hội trong bối cảnh mới.

Tác động của công nghệ số đến lĩnh vực kế toán

Việc ứng dụng các giải pháp công nghệ trong lĩnh vực kế toán đang và sẽ làm thay đổi diện mạo của lĩnh vực này. Sự thay đổi đó xuất phát từ gia tăng nhu cầu phần mềm hóa các công việc liên quan đến kế toán của DN. Các nền tảng công nghệ phần mềm sở hữu nhiều cấp độ khác nhau của các chức năng và công việc mà các kế toán viên đánh giá cao nhất, ví dụ như quy trình tối ưu hóa và giảm thiểu tối đa các công việc đơn giản (Đỗ Tất Thắng, 2020). Dựa trên ứng dụng về công nghệ số trong đời sống kinh tế – xã hội hiện nay nói chung và lĩnh vực kế toán nói riêng, có thể chỉ ra một số tác động cơ bản của công nghệ số nói chung và thành tựu CMCN 4.0 nói riêng đối với lĩnh vực kế toán:

  • Tác động đến công tác quản lý nhà nước về kế toán:

Trong những năm vừa qua, vai trò và năng lực quản lý nhà nước về kế toán từng bước được nâng cao hơn so với các ngành nghề khác.

Bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về kế toán, kiểm toán được củng cố một bước, tạo cơ sở nền tảng để thực hiện. Tuy nhiên, công nghệ số nói chung và CMCN 4.0 nói riêng sẽ tác động đến hầu hết mọi khía cạnh của kế toán, trong đó tác động đến quy trình kế toán của DN nên đòi hỏi công tác quản lý cũng phải bắt kịp xu thế để mục tiêu cao nhất là tạo thuận lợi cho DN phát triển. Đồng thời, nó cũng đòi hỏi trình độ chuyên môn, trình độ công nghệ của cán bộ, công chức phải bắt kịp theo.

  • Tác động đến xu thế phát triển thị trường kế toán:

Công nghệ số giúp lĩnh vực kế toán Việt Nam tham gia ngày càng hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, vào thị trường dịch vụ tài chính, đóng góp tích cực cho tăng trưởng của đất nước.  CMCN 4.0 cũng sẽ tạo ra sự cạnh tranh lớn giữa các DN cung cấp dịch vụ kế toán. Trong quá trình này, các DNNVV có nguy cơ giảm thị phần do các DN lớn có nguồn lực về công nghệ thâu tóm khách hàng cũng như sự cạnh tranh của các DN cung cấp dịch vụ kế toán, kiểm toán xuyên quốc gia. Tuy nhiên, xu thế này cũng sẽ làm cho thị trường dịch vụ kế toán phát triển hơn, chuyên nghiệp hơn và mạnh hơn.

  • Tác động vào quy trình kế toán:

Kinh tế số và cuộc CMCN 4.0 đang ngày càng ảnh hưởng mạnh mẽ vào quy trình kế toán. Nhờ công nghệ thông tin, hoạt động kế toán tại DN trở nên hiệu quả hơn, minh bạch hơn và chuyên nghiệp hơn (Trương Thị Đức Giang, Nguyễn Hải Hà, 2019). Việc ứng dụng Internet kết nối vạn vật, lưu trữ và phân tích thông tin trên nền tảng tự động hóa và trí tuệ nhân tạo trong kế toán giúp cho việc thu thập, tính toán và báo cáo dữ liệu đơn giản và nhanh chóng hơn để những người làm kế toán tập trung vào các trách nhiệm cao hơn. Quá trình ứng dụng trí thông minh nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Điện toán đám mây (iCloud), Vạn vật kết nối (ITs) sẽ giúp xử lý được những vấn đề phức tạp mà không mất quá nhiều thời gian và chi phí. Chẳng hạn, với hệ thống kế toán, kiểm toán trên nền tảng điện toán đám mây, lãnh đạo DN có thể truy cập vào hệ thống và có được dữ liệu báo cáo về DN của mình bất cứ thời gian nào. Các dữ liệu đó bao gồm hàng tồn kho, tổng doanh thu và tổng chi phí. Hơn nữa, hệ thống này còn giúp cho DN tiết kiệm thời gian trong xây dựng quy trình công việc.

  • Tạo ra cơ hội tiếp cận phần mềm tiệc ích, chi phí phù hợp:

Các nghiên cứu trên thế giới mới đây cho thấy, CMCN 4.0 với các ứng dụng vạn vật, lưu trữ dữ liệu quy mô lớn, điện toán đám mây, việc phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, vạn vật kết nối trên toàn thế giới… sẽ mở ra cơ hội tốt cho lĩnh vực kế toán, kiểm toán tiếp cận những phần mềm tiện ích, chi phí phù hợp, giúp sử dụng hiệu quả nguồn lực, tiết kiệm thời gian, nhân lực, tiếp cận hệ thống kế toán, kiểm toán quốc tế. Các phần mềm và hệ thống thông minh sẽ thay thế công việc thủ công, tự động hóa các quy trình phức tạp, hỗ trợ các xu hướng dịch vụ thuê ngoài và tái sử dụng nội bộ một số dịch vụ khác. Việc phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, vạn vật kết nối trên toàn thế giới sẽ mở ra cơ hội để ngành Kế toán tiếp cận những phần mềm kế toán tiện ích với chi phí phù hợp. Từ đó, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tiết kiệm thời gian, nhân lực, tiệm cận hệ thống kế toán quốc tế…

  • Tác động đến ngành nghề kế toán và nhân viên kế toán:

Tại Việt Nam có thể thực hiện công việc kế toán ở bất cứ nơi đâu trên toàn thế giới. Hơn nữa, công nghệ số và CMCN 4.0 tác động đến nhận thức và hành động của mỗi cán bộ, nhân viên trong lĩnh vực kế toán, khuyến khích các cá nhân nỗ lực học tập nâng cao trình độ khoa học công nghệ, ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào công tác chuyên môn, để bắt kịp với xu thế và không “loại mình hỏi cuộc chơi”. Tuy nhiên, hiện nay, theo khảo sát của Hội Kế toán viên hành nghề Việt Nam, thách thức lớn nhất mà ngành Kế toán hiện phải đối diện là yêu cầu về lao động có trình độ công nghệ thông tin.

  • Tác động đến đào tạp kế toán: 

Xu thế hội nhập kinh tế quốc tế  ngày càng sâu rộng, đòi hỏi Việt Nam phải phát triển nguồn nhân lực kế toán, có tính chuyên nghiệp cao, đủ năng lực cạnh tranh với lao động của các nước khác trong khu vực cũng như dòng dịch chuyển nguồn nhân lực giữa các quốc gia. Cùng với xu hướng hội nhập quốc tế, sự bùng nổ của thành tựu CMCN 4.0 gắn với trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Vạn vật kết nối (ITs), Sổ cái (Blockchain), Điện toán đám mây (Iclound)… dự báo sẽ làm thay đổi cơ bản phương thức thực hiện các công việc kế toán hiện nay bằng việc áp dụng chứng từ điện tử, bằng các phần mềm tổng hợp, xử lý dữ liệu tự động, ghi sổ kế toán cũng như cho phép thực hiện các phương thức kiểm toán trong môi trường tin học hóa. Như vậy, các phương thức giảng dạy truyền thống cần thay đổi, nội dung chương trình cần có sự cập nhật thường xuyên.

 

Bài viết mới nhất
29/04/2021
Quy trình tổng thể triển khai BSC/KPI
Tải xuống file quy trình Quy trình tổng thể triển khai BSC_KPI (1)
28/04/2021
Báo cái tài chính là gì? Mục đích & Nguyên tắc lập BCTC
Báo cáo tài chính là loại hình văn bản không còn xa lạ gì với mọi người nữa. Đây là...
28/04/2021
Quy Trình Báo cáo kiểm soát dòng tiền hiệu quả (update 2021)
Dòng tiền là yếu tố chính quyết định trực tiếp đến sự tồn tại của doanh nghiệp. Kiểm soát dòng...
27/04/2021
Thinking out of the box, công cụ tuyệt vời để có những giải pháp sáng tạo hiệu quả
Thinking out of box thường được biết đến như tư duy vượt giới hạn. Nó cực kỳ hữu ích bởi...

bài viết liên quan

29/04/2021
Quy trình tổng thể triển khai BSC/KPI
Tải xuống file quy trình Quy trình tổng thể triển khai BSC_KPI (1)
28/04/2021
Báo cái tài chính là gì? Mục đích & Nguyên tắc lập BCTC
Báo cáo tài chính là loại hình văn bản không còn xa lạ gì với mọi người nữa. Đây là...
28/04/2021
Quy Trình Báo cáo kiểm soát dòng tiền hiệu quả (update 2021)
Dòng tiền là yếu tố chính quyết định trực tiếp đến sự tồn tại của doanh nghiệp. Kiểm soát dòng...
27/04/2021
Thinking out of the box, công cụ tuyệt vời để có những giải pháp sáng tạo hiệu quả
Thinking out of box thường được biết đến như tư duy vượt giới hạn. Nó cực kỳ hữu ích bởi...
27/04/2021
Ma trận Eisenhower – Phương pháp quản lý thời gian hiệu quả của vị Tổng thống Mỹ
Eisenhower là Tổng thống thứ 34 của Hoa Kỳ, ông phục vụ hai nhiệm kỳ liên tiếp từ năm 1953 đến...
27/04/2021
Hệ thống quy phạm nội bộ doanh nghiệp
Hệ thống quy phạm nội bộ của một doanh nghiệp bao gồm tổng thể các quy chế, quy trình, quy...
024.7303.2838